Paragraaf 3

Zelfdoding

Dood

Doodgewoon !!!

Was het maar waar !!

Mijn eigen verhaal is een digitaal monument aan Sylvia die op 28 juli te Didam het leven verliet. Sylvia is iemand die het verdient om in de belangstelling te staan, een mens dat zo bescheiden  en vanuit de eenvoud leefde mag dan best wel wat aandacht. en met dit verhaal geef ik haar dat. Het geeft ook mij lucht dus ik help hier ook mijzelf enorm mee. Ook zorg ik er op deze manier voor dat wat er gebeurde voor het nageslacht bewaard blijft. Nanette kan dan later als ze groot is dit alles nog eens terug lezen. 

Will


Hoofdstuk 1

Het laatste ochtendmaal thuis. 27 juli 1997

Zoals altijd op zondag dekte ik de tafel feestelijk. Kleedje erop, kaarsje op tafel en lekkere harde broodjes uit de oven. Zo vers als het maar kan. Ja, en natuurlijk ook de zacht gekookte eitjes. Sylvia ligt op de Reikitafel zoals ze dat de laatste 17 maanden deed, niets bijzonders dus. Het was voor mij een principe kwestie dat ik stee vast voor drie personen de tafel dekte. Er niet van uit willen gaan dat Sylvia automatisch liggende op de Reikitafel eet. Dat vraag je dus elke keer. Dus ook zo die zondagmorgen. Ook al wist ik dat het antwoord was ik blijf liggen. Ook deze zondagmorgen koos Sylvia ervoor te blijven liggen. Ik maakte haar ontbijt klaar en bracht dat naar haar. Ze heeft het die morgen niet aangeraakt.

Nanette ( toen 5 jaar ) en ik gingen aan tafel zitten. Met z'n drieŽn gebeden en we zijn gaan eten. Halverwege het ontbijt roept Sylvia ons, ze zegt, Will wil je mij even vasthouden en bij mij komen zitten ? Voordat ik antwoord kon geven was Nanette al opgestaan en lag bij haar moeder Sylvia op de Reikitafel. Ik pakte de stoel en schoof die op naar de reikitafel, pakte haar hand en streelde die. Pakte haar daarna even stevig vast. We knuffelde even met z'n tweeŽn. Totdat Nanette het lang genoeg geduurd vond hebben en er ook tussen kroop. Ze knuffelde net zo hard mee. Na verloop van tijd keek Sylvia mij strak aan in de ogen. Zo van die ogen die dwars door je heen kijken. Heel door dringend. Zij vroeg mij heel direct,  zonder enige inleiding, Will, kun je mij vergeven ? Sylvia, zei ik, wat moet ik je vergeven ? Je hebt mij niets aangedaan, zodat ik je niets kan vergeven. Jij hebt mij alleen maar goeds gebracht. Wat zal ik je dan gaan vergeven ? Nee, zei ik, ik vergeef je niets. Direct daarop keek ze Nanette net zo direct aan als ze mij hiervoor had aangekeken. Nanette, vroeg Sylvia, kun jij Mamma vergeven ? Ja, Mamma, zei Nanette,  ik vergeef je alles. Zo zonder ook maar even na te denken. Mamma ik vergeef je alles. Sylvia vroeg mij of ik voor haar wilde bidden ? Toen kreeg op voor het eerst een heel raar gevoel van binnen, maar ik wist er geen raad mee. Een gevoel van, ik wordt ergens naar toe gezogen waar ik niet wil zijn. Ik over zie het niet meer wat of er gebeurt. Opeens kreeg ik een idee. Ik vertelde Sylvia dat ik het gevoel kreeg ergens naar toe gezogen te worden waar ik geen zin in heb. Nee, antwoordde ik haar, ik ga niet voor je bidden. Twee hoogstens drie minuten later begint Sylvia hardop te bidden. " Het Onze Vader ". Nanette was al die tijd doodstil. Als of zij wel begreep wat of er gaande was. Kort daarna vroeg Sylvia, of ik de Pastoor wilde bellen ? Ik vroeg haar, Sylvia, waarom zou ik de Pastoor willen bellen. Sylvia antwoordde, zonder blikken of blozen, ik wil bediend worden. Nog ging er bij mij geen lichtje branden. Ook viel het kwartje niet. Ik wil, zei Sylvia, de laatste sacramenten der zieken hebben ! Ik wist toen nog niet precies wat of dat betekende. Het klonk alleen heel ernstig. Sylvia, zei ik, ik ga de Pastoor niet bellen. Als jij zonodig de pastoor wil bellen dan geef ik jou de telefoon, dan kun je zelf bellen. Hier is de telefoon, bel maar. Sylvia, belt, er wordt niet opgenomen. Het is ongeveer 10.30 uur de pastoor is nog volop in de kerk actief, denk ik.  Ze kijkt mij weer aan met een blik die heel erg naar binnen gericht is. Ze begint met haar ogen te draaien en over heel haar lijf een soort van fijn mazige trillingen. Ze ligt te bibberen. Ik krijg ter plekke zelf de bibbers. Ik wordt bang, ik raak in paniek. Nanette niet, die blijft rustig liggen. Ik begin te schreeuwen, vloek en begin te raaskallen. Ik zeg tegen Sylvia, hou hier mee op je maakt je zelf nog dood in je hoofd. In je hart weet je dat je nog lang niet aan de beurt bent. ( In wiens hart ! ) Ik roep, dat ik dit niet wil. Heel langzaam wordt ze weer rustig, de bibbers houden op en verdwijnen uit haar lichaam. Ik heb het angst zweet in mijn handen staan. Wat was ik bang. Wat raakte ik in paniek. Sylvia was van af dat moment niet meer de Sylvia die ik zo goed kende. Ze bleef die naar binnen gekeerde blik houden. Sylvia die altijd de blik naar buiten gericht had, was niet meer dezelfde. En ik zag het niet. Zag niet wat er werkelijk aan de hand was. Was dit een uittreding uit het lichaam, ik weet het niet. Was dit de voor aankondiging van wat ging komen. Ik weet het niet. Achter af denk ik hier heeft Sylvia mij wat duidelijk proberen te maken. Alleen ik verstond het niet. Ik begreep het niet. Heeft Sylvia hier op haar eigen manier afscheid genomen ? Ik denk dat dus achteraf. 

 

 

Hoofdstuk 2

De dokter op bezoek 27 juli 1997

 

Hoofdstuk 3

Oma en Karin komen op bezoek. 27 juli 1997

 

Hoofdstuk 4

Maandagmorgen thuis. 28 juli 1997

Maandag morgen rustig aangedaan. Ik voelde mij niet op m'n gemak. Nanette zeurde veel aan m'n hoofd over futiliteiten. Rond een uur of tien zat ik even rustig een kopje koffie te drinken, lekker in de tuin, het was prachtig weer. De zon scheen volop. Het was klokslag 10.30 dat Nanette zo vervelend werd dat ik haast niet wist wat of ik met haar aan moest. Op een gegeven moment roept ze, Papa, ik wil naar Mamma toe ?  Waarom kan ik niet naar Mamma ? Ik wil ook naar Oma toe, anders kan dat toch ook, dus waarom nu niet ? Mamma is toch ook bij Oma ik wil nu naar Oma toe. Ik wil ook naar Oma toe !!!! Nee, Nanette, zei ik, wij gaan niet eerder naar Oma als dinsdag. Dinsdag gaan wij naar Oma toe en dan mogen we misschien ook wel even een paar daagjes blijven logeren. Nanette reageerde met, en toch wil ik nu naar Mamma toe. Zomaar opeens roept ze, Papa, waar is Rakkertje, ik zie Rakkertje nergens, waar is Rakker? Rakker, zeg ik, die is met Mamma bij Oma. Mamma wilde graag dat Rakkertje bij haar bleef, en dat was goed, vond ik. Nanette barste in tranen uit, d'r Moeder weg en ook nog een tot overmaat van ramp haar hondje Rakkertje weg. Dat was haar iets te veel van het goede. Rakkertje was overigens het hondje van Sylvia, zij had dat gekregen op de dag dat wij besloten te gaan samenwonen, en dat was alweer 12 jaar geleden. Nanette bleef erg verdrietig. Ik kreeg opeens een idee om haar enigszins af te leiden. Ik had nog foto's van Rakkertje. Ik stelde haar voor om daar naar te gaan kijken. Dat vond ze een goed plan. Ze zei letterlijk. Ja, Papa dat vind ik een goed plan. Ze stopte met huilen en ging met mij mee naar binnen om de foto's op te zoeken.  Ik pakte het mapje met de foto's en zij ging bij mij opschoot zitten. Samen bladerden we door de stapel foto's. En ja hoor we vonden de foto's van Rakkertje. ik pikte er een uit en vroeg of die goed was. Zullen we die dan op de schoorsteen neer zetten zodat als jij Rakkertje erg mist je even naar de schoorsteen kan lopen om Rakkertje te pakken. Ja, Papa, dat is een goed idee, zei Nanette.Maar ik wil er ook een voor mijn slaapkamertje. En dat was natuurlijk ook goed. Terwijl wij zo zitten te bladeren op zoek naar de tweede foto van Rakkertje, pikt ze er een foto van haar Moeder, Sylvia er tussen uit en zegt ze, zo die wil ik ook hebben. We vinden uiteindelijk twee foto's van Rakkertje en twee foto's van haar moeder, Sylvia. Ik zet een foto van Sylvia en van Rakkertje op de schoorsteenmantel. De andere twee foto;s leg ik op de trap om s'avonds mee naar boven te nemen en die een plekje te geven op haar eigen kamertje. Ik zeg dat ook zo tegen haar en Nanette vindt dat goed. Ze staat op rent naar buiten. Ik denk dat is weer goed op z'n pootjes terecht gekomen, eindelijk weer even rust in de keet. Even later ga ik, weer buiten zitten en zie ik Nanette druk in de weer met een groot kleed, ze sleept dat tot aan de achter deur en rolt dat netjes uit.  Rent weer terug de tuin in en komt terug met een grote parasol. Die parasol legt ze zodanig neer dat ze zelf uit de zon blijft. Ze rent naar binnen, ik hoor twee tussen deuren en denk die is wat te spelen halen op haar kamertje. Ze rent naar de trap ziet daar die twee foto's liggen pakt die en neemt ze mee naar buiten. Legt de foto's op het kleed neer kijkt er even naar en rent weer de tuin in. Ik zie haar zoeken bij de struiken, ze zoekt twee takjes. Legt die takjes ook op het kleed neer en rent weer naar binnen, ik hoor de kast open gaan, en ze komt naar buiten met een rol plakband. Zet dat ook op het kleed neer. Gaat er dan zelf ook bij liggen. De foto's worden omgedraaid en de twee stokjes er op gelegd. Ze pakt het plakband en plakt die twee stokjes vast op de foto's. Op elk stokje twee plakbandjes Keurig in de midden van de foto's zitten de stokjes. Ze pakt de foto van haar moeder op en steekt die tussen de tegels. Dan pakt ze de foto van Rakkertje en zet die op de zelfde manier tussen de tegels. Ze gaat op haar buikje liggen en zegt tegen mij, Papa, ik wil nu even alleen zijn. Vijf jaar, Papa, ik wil even alleen zijn. Mijn klein dochter die er op dat moment ook was snapt er niets van, kijkt mij aan met een blik van wat moet ik hier nu mee. Ik zeg tegen haar kom maar even met mij mee dan gaan wij even schommelen achter in de tuin, dan kan Nanette even alleen zijn. Ik had het gevoel als of ik mijn eigen Sylvia hoorde praten, ik  wil even alleen zijn, ze zou dat zo kunnen zeggen. Dat was dan altijd iets wat je diende te respecteren, dus ook nu vaar Nanette. Zo gezegd en zo gedaan. Na ongeveer 30 minuten komt Nanette naar achter gelopen naar de schommels, Papa, nu wil ik weer even schommelen. Met andere woorden, ga er af ik wil nu schommelen. Ik direct mijn plaats op de schommel af aan haar. Ze pakt de schommel en gaat heerlijk schommelen.

Na ongeveer een kwartiertje stel ik de beide dames voor om even een stukje te gaan fietsen hier in de weilanden. Daar hebben beide wel zin in. Dus wij een stukje fietsen. Na de fietstocht strijken we neer bij de achterburen om een kopje koffie te halen. De kinderen spelen dan heerlijk met elkaar. Het grote bad staat klaar en spelen maar. Ik drink rustig een bakje koffie, en zit gezellig te kletsen met Helma en Ab, als de bel gaat. Ab en Helma hadden nieuwe meubeltje besteld en die werden op dat moment bezorgd. Ik zat even alleen in de tuin van Ab en Helma, of ik kreeg iets vreemds door. Hoe ik het moet verklaren weet ik niet maar de boodschap luidde, " Sylvia is dood !!". Ik wist even niet hoe of ik het had. Ik schudden even met mijn hoofd, want dat kon toch echt niet zo zijn. En al snel verdrong ik deze boodschap naar achteren. Dronk mijn koffie op, en daar komt Helma aan gelopen ze zegt., Will, Hans en Frank zijn hier voor jou. Ik frons mijn voorhoofd, sta op en doe de poort van Ab en Helma open en daar staan inderdaad Hans en Frank. Het eerste wat ik zeg is, Sylvia is dood !! Waarop Frank reageert hoe weet jij dat nu weer. Dat, zo antwoord ik, weet ik niet. Waarop Hans antwoord, laten we niet op de zaken vooruit lopen, je moet direct mee komen. Sylvia is opgenomen in het ziekenhuis te Zevenaar. Onder weg zullen we je we bij praten. Ik regel met Helma dat de kinderen bij haar kunnen blijven. En ik vertrek met Hans en Frank in de auto van Hans naar Zevenaar.

Hoofdstuk 5

Met Nanette naar het Mortuarium.

Op 31 juli zijn alle plichtplegingen achter de rug. Sylvia is weg van de intensive care Weg van alle toeters en bellen en van de vele slangentjes. De orgaan transplantatie en de obductie zijn goed verlopen. Voor zover je van goed verlopen in dit opzicht kan spreken. Karin en Trees gaan naar het mortuarium om daar de zaken voor Nanette goed te regelen. Ze gaan proberen een omgeving te creŽren die voor Nanette zo weinig mogelijk traumatiserend is. Karin heeft de wens te kennen gegeven Sylvia te willen afleggen en te kleden en netjes op te maken voor het bezoek van Nanette aan haar moeder. Karin wilde dit graag doen aangezien ze dit ook voor haar vader had gedaan en dit het laatste is wat ze volgens haar nog voor Sylvia doen kon. Karin en ook Trees zullen er voor zorg dragen dat als ik met Nanette kon binnen stappen in het mortuarium dat het er dan enig zins sfeervol uit zal zien.

Wat er aan vooraf ging.

29 juli vertelde ik aan Nanette dat Mamma schone kleren nodig heeft. Ik vraag aan Nanette of zij die met mij in Apeldoorn zou willen ophalen. We waren al die tijd nog bij oma in Didam gebleven. Ik vraag haar of zij mij zou willen helpen die kleren voor Mamma te helpen uitzoeken. Ik zeg daar nog bij dat Mamma gezegd heeft dat ze haar aller mooiste kleren aan zou willen hebben. Nanette zegt mij dat ze mij daar graag bij zou willen helpen. Wij rijden dus met z,n tweeŽn naar huis, naar Apeldoorn. Daar aangeland trekt Nanette alle kasten open en pakt gelijk Sylvia d'r groene fluwelen jurk uit de kast. Ik had waarschijnlijk ook de zelfde jurk uit de kast gepakt. Daarnaast pakt ze ook nog een broek en een nieuwe rok die ze net dat weekend ervoor van Karin had gekregen. Ik ruk enige onder kleding uit de kast. Sylvia d'r satijnen witte BH en slipje, iets wat ze vaak heeft gedragen. Ook besluit ik de lingerie die Sylvia zelf gekocht had, en daar zo trots op was, die ze voor mij gekocht had voor mijn vijftigste verjaardag. Daar had zij zichzelf dan ik aangekleed, en zich zelf verpakt in een doos aan mij gegeven. Of het een en ander bruikbaar is weet ik niet. Daar hebben we Karin en Trees tenslotte voor gevraagd. Zij weten wel wat wel en wat niet kan, daar vertouw ik dan maar op. Alleen zou ik niet willen dat anderen dit zouden kunnen dragen. Dus vraag ik Karin daar discreet mee om te gaan. Na dat alles netjes is ingepakt in een plastic zak rijd ik met Nanette terug naar Didam.

30 juli 's Middags.

Het moment naderde dat ik Nanette moest gaan vertellen wat of er werkelijk aan de hand was met haar moeder. Ik wist niet hoe ik het haar zou moeten vertellen. Ik had haar verteld dat Sylvia, haar moeder, naar het ziekenhuis moest om geopereerd te worden, eigenlijk was dit niet eens zo erg gelogen. Een obductie en een orgaan transplantatie zijn ook echte operaties. Zo stelde ik mij zelf gerust. Dat haar moeder,  een zelf gekozen dood onder ging dat kon en durfde ik haar niet te vertellen. Ik had mij in eerste instantie voorgenomen haar dit echt slechte nieuws pas te vertellen als ze een jaar of achttien zou zijn. Als of ik, en dat dacht ik echt, haar dit leed kon besparen, door het maar niet te vertellen. Later begreep ik, ook door opmerkingen van Nanette, dat ik het geheel mis zou hebben. Nanette wist veel meer als dat ik opdat moment besefte. Dit komt later in het verhaal nog terug. Ik ga naar Nanette toe en zeg haar, Nanette, Papa moet je wat vervelends vertellen. Ik had je toch verteld dat Mamma geopereerd moest worden. En ik had je toch ook uit gelegd dat het weleens erg lang kon duren voordat we iets meer zouden weten over Mamma. Ja, Papa, zegt Nanette, dat weet ik toch! t'Is niet goed gegaan Nanette, jou Mamma is dood. Het was eruit voor ik er erg in had. De slecht nieuwsboodschap kort direct en zonder omwegen, zo propageer ik dat al jaren aan de studenten. Ja, besef ik mij opeens, zo heb ik dat de studenten altijd voor gehouden. Heel wat rollen spellen hebben we op dit onderwerp nagespeeld. Nu sta ik er echt zelf voor.  Het eerste wat Nanette zegt, Papa, dat wist ik toch allang !!!!! Ik stond perplex ze wist het allang !!! Daarna kwamen meteen de normale reacties tussen aanhalingstekens. Reacties als, Mamma mag nog niet dood gaan, dat kan niet, dat wil ik niet. Tranen met tuiten bij Nanette maar ook bij mij. Daar zaten we dan samen verdrietig te zijn samen te huilen. Onze werelden storten in. Alleen, wat baalde ik van mijn leugens, maar ik kon nu niet meer terug. Ik heb haar opgepakt en bij mij op schoot genomen. Samen hebben we toen even door gehuild. Gepraat over wat er verder zou komen. Gepraat over naar een dode Mamma, waar je wel afscheid van wil en moet nemen. Nanette vond dat zo natuurlijk dat ze eigenlijk niet meer wilde wachten om naar haar moeder te gaan. Haar te zien, en zeker ook te voelen. We moesten alleen even wachten tot dat Karin en Trees klaar waren met het afleggen van Sylvia en zo.

Zo rond de klok van twee uur belde Karin dat ze alles in gereedheid hadden om mij en Nanette te ontvangen.

We rijden rond twee uur vrij snel na het gesprek dat ik had met Nanette naar het mortuarium te Zevenaar. Daar aangekomen  zie ik dat Sylvia ligt opgebaart in een soort nis in het mortuarium. Er branden ook twee grote kaarsen die het geheel sfeervol verlichten. De paarse kist staat in het midden. Sylvia ligt er prachtig bij zo is mijn conclusie. Karin en Trees ontvingen ons, en trekken zich na aankomst discreet terug. Mij en vooral Nanette alle ruimte gevend.  Nanette nam er ruimschoots de tijd voor en ik heb haar ook niet opgejaagd. Nanette huilde en was zichtbaar geroerd toen zij daar haar dode Mamma zag liggen. Ik wees haar op Mamma's groene fluwelen jurk, die Nanette had uitgezocht.  Nanette wilde overal even aan zitten, en ik liet haar daarin begaan. Ze voelde aan Mamma's handen, die zo vertelde ze mij, ijskoud aanvoelde. Mamma lijkt wel een diepvries kip zei Nanette op een gegeven moment tegen mij. Nanette had na het gesprek met mij in de tuin van Oma een mooie Hortensia geplukt, aan het steeltje had zij een versiering gemaakt. Ook had ze nog even gauw een tekening vaar Mamma in elkaar geflanst. Nanette had ook haar zelf gemaakte kralen ketting afgedaan, die ze al die tijd zelf droeg. Zij wilde dat die bij Mamma bleef in de kist. Zo kan Mamma, zo zei Nanette tegen mij, altijd aan mij denken. En zo kan Mamma niet vergeten dat ik haar kindje ben. Ik vond dit zo ontroerend dat ik er spontaan van moest huilen. Ook speelde Nanette even met kleine Sillie, de knuffel van Sylvia. De knuffel die daarna zo'n belangrijke rol in het leven van Nanette zal gaan spelen. De knuffel van Sylvia die voor Sylvia symbool stond voor het kind in Sylvia zelf. Dat had Sylvia zelf niet kunnen bedenken, of toch wel misschien.  Dat haar knuffel nu zo belangrijk blijkt te zijn voor Nanette.

Onderweg terug rijdend in de auto zegt Nanette opeens, Papa, ga je nou toch nog wel eens trouwen ? Ik dacht, wat heb ik nou toch aan mijn fiets hangen. Hier stond mijn verstand even stil, dit kon ik even niet volgen. Wat bezielde dit kind toch, en dan op dit moment. Nana vraag ik aan Nanette, Waarom wil je dat toch weten. Nou. Papa, zegt Nanette, als jullie zouden trouwen, dan zou ik toch bruidsmeisje op jullie trouwen mogen zijn. Net als Felloney, bij Wil Martijn en Sandra. Ik haalde even een diepe zucht, bruidsmeisje, ja, Nannete, zeg ik, dat mag jij als ik ooit trouw. Jij mag dan mijn bruidsmeisje zijn, dat beloof ik je. O, Papa, dan is het goed. Wat een kind.

 

Hoofdstuk 6

Het verhaal van de vakantie op Cypres.

Ik heb Nanet verteld wat of er echt gebeurt is. Ik zag er erg tegen op.

Cypres 2-8-1997

De derde dag van deze vakantie besloot ik om een goede gelegenheid te zoeken om het te gaan vertellen.

Rond het middag uur zaten wij op het balkon van ons appartement. Nanette was wat aan het kleuren en ik zat aan een pilsje, het was ongeveer 30 graden en heel zonnig. Ik zei tegen Nanette, papa moet je iets vertellen over Mamma. Dat is goed Papa, wat dan?Kan jij je nog herinneren dat ik je verteld heb dat Mamma geopereerd moest worden? Dat dat heel lang zou duren! Ja, zei Nanette. Ik heb toen ook verteld dat het niet zo goed ging met die operatie!Dat jouw Mamma door die operatie is dood gegaan, overleden is. Ja, dat weet ik toch allang Papa, zei Nanette. Nanette, Papa is toen niet helemaal eerlijk geweest. Ik heb toen tegen jou gelogen. Dat wilde ik niet, maar ik kon toen niet anders. Ik wil graag ook eerlijk zijn naar jou toe Nanette! Dat vraag ik ook altijd van jou. Ja, Papa, je mag niet jokken! Nee Nanette dat is waar, maar dat heb ik toen wel gedaan!Ik heb dat gedaan omdat ik niet goed wist hoe ik het jou moest gaan vertellen. Vertellen dat Mama bij de geopereerd is en dat de operatie niet goed gegaan is dat die operatie mislukt is. Dat was gemakkelijker uit te leggen als jou de waarheid te vertellen. Ja, maar Papa, wat is er dan wel waar? Nanette, Mamma had erg veel pijn dat weet je toch nog wel?Je zei op zondag morgenvoor dat mama dood ging dat je pijn in jouw buikje kreeg van het geschreeuw van Mamma! Wij zijn toen samen even naar buiten gegaan. Ja, dat weet ik nog wel zei Nanette. Mamma moest toen heel erg schreeuwen. Dus dan wist je ook dat Mama heel veel pijn had. Zoveel pijn dat jou mamma niet meer wilde leven. Mama wilde dood! Mama heeft zich zelf dood gemaakt! Ja, maar Papa, zei Nanette, hoe heeft Mamma dat dan eigenlijk gedaan? Met een touwtje Nanette.

 Hoe deed ze dat dan? Wil je dat weten vroeg ik Nanette? Ja, zei Nanette, ik wil alles weten. Had Mamma dan een touwtje bij haar, vraagt Nanette? Nee, zie ik, dat had Mamma niet, dat vond ze in haar slaapkamer bij Oma. Maar, hoe heeft ze dat dan gedaan Papa? Mama heft een lusje gemaakt met dat touwtje en dat om haar hoofd gedaan om haar nek zeg maar. Dat touwtje heeft Mamma vast gemaakt aan de centrale verwarming en is toen gaan liggen. Was Mamma toen gelijk dood Papa vroeg Nanette? Gelijk misschien niet, antwoordde ik haar maar na een paar minuten wel! Dus mijn Mamma is niet bij de operatie dood gegaan? Nee, zei ik, niet bij de operatie.  Wil je nog meer weten vroeg ik Nanette? Nee, Papa, gaan we nu naar het strand. Ja zei ik, nu gaan wij naar het strand.

3-8-1997

 De vierde dag van deze vakantie op Cypres.

Wij waren die dag al vroeg naar het strand gegaan. Opeens vroeg Nanette, Papa wie heeft Mamma toen gevonden? Oma, antwoordde ik haar. 

Wat heeft Oma toen gedaan, vroeg Nanette? Oma heeft gauw een schaar gezocht en het touwtje door geknipt, antwoordde ik. Oma heeft ook nog mond op mond beademing geprobeerd. Wat is dat mond op mond beademing vroeg Nanette? Dan blaas je op de mond lucht in de longen van het slachtoffer, Mama dus. Die lucht komt dan ik de longen van Mama en soms gaan mensen dan weer ademen Gebeurde dat ook bij mijn Mamma, vroeg Nanette? Ne, bij Mamma gebeurde dat niet. Mamma was dood! Wie heeft Mama toen opgehaald, vraagt Nanette? Eerst heeft Oma Frank gebeld om snel te komen. Frank heeft ook nog geprobeerd mond op mond beademing toe te passen en hij heeft ook Mamma's hartje gemasseerd. Frank hoopte dat het hartje weer ging tikken, maar helaas dat gebeurde niet. En toen Papa, vraagt Nanette? Toen heeft Oma de ambulance gebeld. Vrij snel was de politie ter plaatse en de ambulance ook. Die zijn ook nog heel erg lang met Mama bezig geweest. Konden die Mama dan weer wel aan het leven krijgen Papa?Nee, Nana dat konden zij ook niet meer. Ze kregen Mama met allerlei machines wel weer aan het ademen en ook ging het hartje weer kunstmatig tikken. Dus toen leefde Mama dus weer, zie Nanette? Daar leek het wel op, maar dat was toch niet zo, zei ik haar. Mama is toen snel naar het ziekenhuis in Zevenaar gebracht waar ze haar verder gingen helpen met nog betere machines, zie ik haar. Dat wilde dus ook niet lukken, zei ik haar. Dat Nanette heb ik dus de operatie genoemd waar ik jou over vertelde dat het nog erg lang ging duren en dat het uiteindelijk niet goed ging. Wat hebben ze toen dan allemaal gedaan Papa, vraagt Nanette? Wil je dat ook weten? Ja, dat wil ik allemaal weten, Papa. Mama is mandag dood gegaan en Mamma heeft twee dagen aan die machines gelegen. Dat was een heel akelig gezicht, vertelde ik haar. Dat wilde ik jou dus niet laten zien, Nanette. Ik vond dat al een vreselijk gezicht. Maar dinsdag zijn er bij Mama goede dingen die nog in Mama zaten er uit gehaald. Dat noemen ze transplantatie, zo vertelde ik haar. Die goede dingen zijn weer bij andere mensen terecht gekomen via een operatie. Bij die andere mensen die ook erg ziek waren zitten nu dingen van Mamma. Waardoor die mensen weer een beter leven konden krijgen. Dat, Nannete zou Mamma weer heel erg fijn hebben gevonden. Je weet toch nog wel dat Mama niks wilde weg gooien, alles kan nog wel een keertje warden gebruikt. Ja, Papa want Mama was geen verspiller. We moesten alle bewaren. Ja, Nanette dat was zo. De volgende dag zou Mama, nog een keertje worden geopereerd, maar nu omdat ik dat graag wilde, zei ik tegen Nanette. Ik wilde weten waarom Mama zovel pijn heet moeten hebben. Alleen werd dat niet woensdag gedaan maar donderdagmorgen. Woensdag hebben wij toen schone kleren gehaald voor Mama. Ja, ik mocht toen Mamma's mooiste kleren uit zoeken. Ja. zei Nanette, dat mocht ik! Alleen was mama toen al dood. Wie heeft mijn Mama toen aangekleed, vraagt Nanette? Dat heeft Karin gedaan. Karin heeft jou Mama gewassen en aangekleed en mooi gemaakt. Daarom konden wij dus donderdagmiddag met z'n tweetjes naar Mama toe. s'Morgens heb ik je toen verteld dat Mamma dood was! Jij zei toen dat je dat allang wist! Weet je dat nog Nanette? Ja, Papa, "Ik moest toen erg huilen". Ja, Nanette jij moest toen heel erg huilen! Maar ik dus ook.

 

 

Wordt vervolgd !